Krzysztof Mudyń
Instytut Psychologii Stosowanej
Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Czy można mieć zasoby nie mając do nich dostępu?
Problem  dostępności zasobów

1.                  Wstęp

Celem tego opracowania jest:

1. zrekonstruowanie ważniejszych kontekstów użycia pojęcia „zasoby”,

2. zaproponowanie analitycznej definicji zasobów  raz rozróżnienie w tym kontekście zasobów faktycznych i potencjalnych,

3. przeanalizowanie problemu dostępności zasobów w nawiązaniu do zaproponowanej definicji
   i zasygnalizowanie „dylematu dostępności” w sytuacjach komunikacyjnych ,

4. przedyskutowanie sytuacyjnej dostępności zasobów w zależności od aktualnego stanu podmiotu, oraz

zasygnalizowanie czterech typów przekonań  w odniesieniu do kwestii (nie)ograniczoności osobistych zasobów i własnych potrzeb

Krzysztof Mudyń
Instytut Psychologii Stosowanej
Uniwersytet Jagielloński,   Kraków

O dwóch sposobach metaforyzacji świata.

Pars pro toto or  intra  pro extra?

Streszczenie

Do jakich doświadczeń możemy się odwołać próbując metaforycznie przybliżyć naturę świata? Co jest źródłem pojawiających się wówczas metafor?  Autor sugeruje, że istnieją dwie możliwe strategie metaforyzowania rzeczywistości jako całości:

1)  pars pro toto,

2) intra pro extra.

Innymi słowy, źródłem metafor  może być albo bardziej poznana część (lub aspekt) zewnętrznej rzeczywistości, albo dominujący sposób doświadczania siebie (własnej podmiotowości).

Wprowadzono rozróżnienie dwóch rodzajów metaforyzowania:

1) intencjonalne posługiwanie się konstrukcjami językowymi traktowanymi jako metafory,

2) ujmowanie czegoś w sposób de facto metaforyczny, lecz dokonywane  bez świadomości,  że mamy do czynienia z  konwencjonalną metaforą, nie zaś „literalnym”      i bardziej neutralnym opisem.

Na koniec, autor zastanawia się nad  konsekwencjami hipotezy „intra pro extra” oraz możliwościami jej empirycznej weryfikacji, czy to w aspekcie różnic indywidualnych czy porównań międzykulturowych.  Sugeruje, że w niektórych okolicznościach bardziej doświadczamy siebie na zasadzie „Jestem swoim ciałem”, w innych zaś koncentrujemy się na psychicznym aspekcie swojego istnienia – „Jestem swoim umysłem”. Możliwe, że  ten dominujący sposób doświadczania siebie przekłada się na preferowany sposób metaforyzowania  zewnętrznej rzeczywistości.  

 Słowa kluczowe: metafory świata, pars pro toto, intra pro extra, metafory rozpoznane
i nierozpoznane, doświadczanie siebie.

Andrzej Latała
trener NLP

Meta-programy, strategie, sortowania -  gra na giełdzie

                                          Motto:

Jeśli jest jedna dla wszystkich dobra strategia określonego działania, to ci, którzy nie odnoszą w tym działaniu sukcesów są tymi, którzy jej nie znają.

A jeśli ją znają i tylko nie umieją wykonać?

A jeśli jest parę dobrych strategii określonego działania?

A jeśli nie wszystkie strategie są dla wszystkich, tylko niektóre dla niektórych?

Jak wybrać, co, dla kogo?
                                                                                                                                                 V. Driver.

    Gdy myślimy o strategiach, najczęściej jako istotne elementy pojawiają się sortowania, modalności, submodalności, meta-programy. Ramami, punktem odniesienia takich rozważań czynimy modelowanie. Większość strategii, z jakimi można spotkać się w literaturze, to strategie dotyczące stosunkowo prostych czynności, których wewnętrzna złożoność jest niewielka
a zewnętrzna uniwersalność ograniczona do określonej klasy zachowań. Szczególnie pociągające są makro-strategie jako programy złożonych zachowań.

     A gdyby zapytać o strategię na udane, satysfakcjonujące życie?

Andrzej Latała
trener NLP

Pitanologia a Neuro-Lingwistyczne Programowanie

   Termin „pitanologia” jest używany na określenie teorii i praktyki przekonywania. Pochodzi od greckiego słowa – pitanos -, które znaczy – umiejący przekonywać. To samo pochodzenie ma termin „pitiatyka”, używany w psychiatrii na określenie leczenia za pomocą przekonywania, stosowanego zwłaszcza w leczeniu niektórych stanów histerii w początkach XX wieku.

     Refleksja nad teorią i praktyką przekonywania w naszym kręgu kulturowym sięga starożytnej Grecji i początków filozofii na jej terenach. Odnosiła się zasadniczo do przekonywania z pomocą słowa i dotykała problemów myślenia o tyle, o ile dokonywało się ono z pomocą słów. Mowa ciała, mowa emocji i uczuć wywoływała znacznie mniejsze zainteresowanie a i to w kontekście języka werbalnego.

Andrzej Latała
trener NLP

Pitanologia w średniowieczu
i czasach nowożytnych

    W okresie filozofii średniowiecznej wiele miejsca poświęcono sztuce prowadzenia sporów. Średniowiecze utrwaliło się w pamięci potomnych scholastycznym sposobem prowadzenia sporów. Zasadzało się ono na doprecyzowaniu pojęć i ich definiowaniu w nieskończoność. Sakramentalne „distinquo” – rozróżniam, oraz cytat z autorytetu były najczęstszymi chwytami dyskusyjnymi tego okresu. Odpowiedzią na to „distinquo” i definiowanie stała się sławna „brzytwa Ockhama” – postulat by nie mnożyć bytów ponad potrzebę.

      W czasach nowożytnych odnotujmy jedynie parę ciekawych, nawiązujących do poglądów starożytnych, stanowisk odwołujących się do nurtu erystycznego.

Wpływ technik Neuro-Lingwistycznego Programowania (NLP) na  ocenę realności uczuć
Streszczenie pracy magisterskiej

WSTĘP

Praca ta jest próbą odpowiedzi na pytanie o to czy techniki Neurolingwistycznego Programowania (NLP) wpływają na ocenę realności uczuć. Przełomowa książka Daniela Goleman’a p.t. „Inteligencja emocjonalna” (1997) zwraca uwagę na rolę samoobserwacji w życiu uczuciowym człowieka. W jego rozumieniu jest ona spokojną świadomością naszych namiętnych czy wzburzonych uczuć. Stajemy wtedy jakby ponad tym, czego doświadczamy, ogarniamy to, co się dzieje, nie dając owładnąć się wydarzeniom. W NLP takie zjawisko nazywane jest Metaświadomością. Wiele technik Neurolingwistycznego Programowania daje możliwość nabycia takiego doświadczenia.

Andrzej Latała
trener NLP

Modalności wartościowań, ocen

   Na przełomie roku ubiegłego i obecnego zdarzyło mi się być w jednym z ekskluzywniejszych salonów odzieżowych w centrum Krakowa. Ponieważ byłem tam jedynie jako sponsor i to z definicji nie przeszkadzający w zakupach, więc miałem sporo wolnego czasu. Rozglądałem się obserwując ludzi. To zawsze pouczające zajęcie. Uwagę moją przyciągnęła czteroosobowa grupka. Dwie młode panie, jedna pani w mocno średnim wieku i młody mężczyzna. Sprawiali wrażenie dobrze znających się, bliskich sobie osób.

   Jedna z młodych pań, podekscytowana, szczebiocąc i prawie tańcząc, z uśmiechem zwróciła się do reszty:
            - Za moment zobaczycie, jaka cudowna! Tylko mi nie zazdrośćcie!